Aclara Resources Inc., Argonne National Laboratory ile 13 Ocak 2026'da imzalanan İşbirliği Araştırma ve Geliştirme Anlaşması (CRADA) kapsamında ilk fazı başarıyla tamamladı. Anlaşma uyarınca iki kurum, Louisiana eyaletindeki Vinton kentinde planlanan nadir toprak ayrıştırma tesisi Project Dynamo için ayrıştırma sürecinin durağan durum modelini geliştirdi ve doğruladı. Model, Virginia eyaletindeki Blacksburg'da Virginia Tech Corporate Research Center'da bulunan Aclara'nın gösterim tesisinden elde edilen işletme verileriyle kalibre edildi.
Aclara'nın tamamen sahibi olduğu yan kuruluşu Aclara Technologies Inc., Argonne ve Virginia Tech ile birlikte ABD Enerji Bakanlığı'nın Genesis Mission programının 1. Fazı için seçildi. Ekip, modeli tesisin dinamik davranışını simüle edecek şekilde genişletmeyi ve tesis operatörlerinin günlük karar süreçlerini destekleyen bir yapay zeka ajanı inşa etmeyi planlıyor. Amaç, daha hızlı, daha istikrarlı ve daha düşük maliyetli bir ayrıştırma operasyonu yürütmek. 1. Faz, halen nihaileştirilen Enerji Bakanlığı ödül anlaşmasının imzalanmasına bağlı.
Ayrıştırma, nadir toprak değer zincirinin en karmaşık süreç teknolojisi olarak kabul ediliyor ve küresel işleme kapasitesinin yaklaşık yüzde 90'ını Çin'in elinde bulundurması nedeniyle coğrafi olarak da son derece yoğunlaşmış durumda. Project Dynamo'nun ayrıştırma tesisi, 478 birbirine bağlı karıştırıcı-çöktürücü kademeden oluşan bir ağ olarak tasarlandı; nadir toprak elementleri bu kademelerde çözücü ekstraksiyon yöntemiyle birbirinden ayrılıyor. Her kademenin kimyasal dengesi, sulu ve organik fazların ters akış halinde olması nedeniyle diğer kademelerle bağlantılı. Süreçteki herhangi bir noktadaki işletme koşulundaki değişiklik, çevre kademelerin dengesini bozup tüm devreye yayılıyor. Asit veya baz debisindeki küçük bir ayar bile bu etkiyi yaratabiliyor. Sektör, geçmişte bu değişikliklerin etkisini anlamak için yıllar içinde biriken operatör deneyimine güvendi; bu da devreyi bozmamak adına küçük ve seyrek ayarlar yapılmasına, rampa süresinin uzamasına ve hedef saflıklara ulaşma süresinin artmasına yol açıyor.
CRADA kapsamında Aclara ve Argonne ekipleri, her kademede her nadir toprak elementinin konsantrasyonunu tahmin edebilen durağan durum modelini oluşturdu. Model, gösterim tesisinin tüm işletme verileri ve kimyasal analizleriyle kalibre edildi. Bu, süreç optimizasyonu ve işletme senaryosu analizine başlamak için doğrulanmış bir temel oluşturdu. Model, Aclara'nın tesisde uygulamadan önce işletme koşulu değişikliklerini simüle etmesine imkan tanıyor. Bu yeteneğin, süreç değişikliklerinin geri kazanım ve saflık üzerindeki etkisini öngörerek, besleme değişkenliğinin etkisini ölçerek ve rampa koşullarının optimizasyonunu kolaylaştırarak Project Dynamo'nun teknik riskini azaltması bekleniyor.
Genesis Mission, enerji, bilimsel keşif ve ulusal güvenlik alanındaki öncelikli sorunlara yapay zeka ve ileri bilişimi uygulamak amacıyla Enerji Bakanlığı öncülüğünde yürütülen; bakanlığın 17 ulusal laboratuvarını sanayi ve akademiyle bir araya getiren ulusal bir girişim. 1. Fazın ilk adımı, modeli besleme kompozisyonundaki bir değişiklik veya debi sapması gibi işletme aksaklıklarına zaman içinde nasıl yanıt verdiğini simüle edecek şekilde genişletmek; bu da geleneksel süreç mühendisliği araçlarının çok ötesinde hesaplama kaynağı gerektiriyor ve programın Argonne'un yüksek performanslı bilişimi altyapısını kullanması bekleniyor. İkinci adım ise dinamik modeli kullanan ve operatörlere işletme önerileri sunan bir yapay zeka ajanı; böylece optimizasyon, deneyime dayalı periyodik ve muhafazakâr ayarlardan daha sık, veriye dayalı kararlara taşınacak.
Faz 1 tamamlandıktan sonra şirket, dijital ikizi tesisin sensör ve aktüatörlerine bağlayarak işletme koşullarının otomatik ayarlanabilmesi amacıyla Genesis Mission'un 2. Fazına başvurmayı planlıyor. Herhangi bir 2. Faz ödülü, Enerji Bakanlığı'nın değerlendirme sürecine tabi; başvurunun yapılıp yapılmayacağı veya ödül verilip verilmeyeceği konusunda garanti bulunmuyor. Aclara CEO'su Ramón Barúa, Argonne ile birlikte doğrulanmış bir modelleme aracı geliştirdiklerini ve bunun Genesis Mission altında dinamik, yapay zeka destekli optimizasyonun temelini oluşturduğunu belirtti. Argonne Ulusal Laboratuvarı Müdür Yardımcısı Claus Daniel ise Aclara ile işbirliğinin, Argonne'un süreç modelleme ve ölçek büyütme uzmanlığını bu tedarik zincirinin en karmaşık adımlarından birine taşıdığını ifade etti.
Project Dynamo, Aclara'nın dikey entegre nadir toprak stratejisinin önemli bir bileşeni olarak Vinton, Louisiana'da planladığı ayrıştırma tesisi. Tesis, Aclara'nın mineral kaynaklarından gelen nadir toprak beslemesini işleyerek ABD'de ayrılmış nadir toprak oksitleri üretmek üzere tasarlanıyor. Toronto Borsası'nda işlem gören Aclara Resources Inc., kalıcı mıknatıslar için kullanılan nadir toprak alaşımları ile güç üretimi, havacılık ve diğer yüksek performanslı uygulamalar için yüksek saflıklı nadir toprak oksitleri (yttriy ve gadolinyum dahil) konusunda dikey entegre bir tedarik zinciri kurmaya odaklanıyor.