Ankara'nın Beypazarı ilçesine bağlı Doğanyurt köyünde 2022 yılından bu yana kalker ocağı ve kırma-eleme tesisi kurmak isteyen Yusuf Ağa Maden şirketi, köylülerin açtığı davalar sonucunda iptal edilen 'ÇED gerekli değildir' kararının ardından proje alanında değişiklik yaparak yeniden başvuru sürecini başlattı. 20 Ekim 2026'da proje kapsamında bir bilgilendirme toplantısı düzenlendi.
Süreç ve itiraz noktaları
Proje, 2022 yılında 'ÇED gerekli değildir' kararıyla başlatılmış; köylüler ve çevre savunucularının açtığı davalar sonucunda karar iptal edilmişti. Şirketin Yargıtay'a yaptığı başvuru da sonuç vermedi ve karar köylüler lehine onandı. Buna karşın şirket, başvurduğu alanın 25 hektardan küçük gösterilmesiyle alınan 'ÇED gerekli değildir' kararının ardından, bu kez ÇED sürecini işletilecek şekilde alanı genişleterek yeniden başvuruda bulundu.
Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği'nden orman mühendisi Ahmet Demirtaş'ın aktardığına göre, maden ocağının köy merkezine yaklaşık 500 metre, kırma-eleme tesisinin ise yaklaşık 300 metre mesafede kurulması planlanıyor. Proje kapsamında 42 noktada sondaj deliği açılıp dinamit patlatılması öngörülüyor. Demirtaş, bu patlamanın köydeki evlerin birçoğunda hasara yol açabileceğini, toz, duman ve gürültü kirliliğinin yaşanabilirliği ciddi biçimde azaltacağını belirtiyor.
20 Ekim'deki bilgilendirme toplantısına köylülerin büyük bölümü katılmadı; yaklaşık 80 kişinin imzaladığı 'Maden istemiyoruz' yazılı dilekçe yetkililere teslim edildi. Köylüler ayrıca bölgenin sit alanı ilan edilmesi için 2022 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na başvurmuştu; dört yıl geçmesine rağmen bu konuda bir karar açıklanmadı.
Miyosen fosilleri ve koruma statüsü tartışması
Derneğin yürüttüğü incelemeler kapsamında bölgede çok sayıda ağaç fosili tespit edildi. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi'nden Prof. Dr. Ünal Akkemik'in incelediği fosiller üzerine hazırlanan rapora göre, alanda bataklık servisi, sekoya, çam, akçaağaç, erguvan, sakız ağacı, kavak/söğüt ve karaağaç gibi türlerin izleri bulundu. İki ayrı fosil alanından alınan örnekler, bölgenin erken Miyosen'de (23-18 milyon yıl öncesi) sıcak, nemli ve yağışlı bir iklime ve zengin orman yapısına sahip olduğunu gösteriyor.
Raporda, bataklık servisinin günümüzde Çin ve Vietnam'da yetişen tek türle temsil edildiği, Doğanyurt'taki tespitlerin ise bu ağacın Türkiye topraklarında yaklaşık 23 milyon yıl önce 9 milyon yıl öncesine kadar yaşadığını ortaya koyduğu belirtiliyor. Fosil kayıtlarının iklim, ekolojik koşullar ve orman bileşimi gibi geçmiş yapıların anlaşılmasında temel veri sağladığı vurgulanarak, bu tür alanların 'fosil orman', 'jeopark' veya 'jeosit' statüleriyle koruma altına alınması öneriliyor. Raporda Bolu-Seben Hoçaş'taki Fosil Orman Alanı ve Çamlıdere-Pelitçik Köyü'ndeki JEMİRKO Jeoparkı örnek gösteriliyor.
Demirtaş, bölgede çok sayıda çeşme bulunduğunu ve patlatma çalışmalarının yeraltı su düzenini değiştirebileceğini, birçok çeşmenin kuruma riskiyle karşı karşıya kalacağını ifade ediyor. Beypazarı Müzesi'nde de bu köyden götürülmüş çok sayıda ağaç fosili ve deniz kabuğu fosili örneği bulunduğu biliniyor.