Çinli bir araştırma ekibi, Eskişehir'in Beylikova ve Sivrihisar ilçeleri arasındaki Kızılcaören nadir toprak elementi sahasındaki minerallerin oluşum süreçlerini inceleyen jeolojik bir çalışma yürüttü. Profesör Yang Xiaoyong liderliğindeki ekip, karbonatit bağlantılı kayaçlarda elementlerin birikim dinamiklerini analiz ederek sahanın jeolojik gelişimini modelledi. Ekip, inceledikleri mineralizasyon ölçeğinin dev yataklara kıyasla sınırlı olduğunu, ancak bulguların bu tip madenlerin yer kabuğundaki oluşum mantığını anlamak açısından önemli bilimsel veri sağladığını bildirdi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre söz konusu sahada yaklaşık 694 milyon ton nadir toprak elementi rezervi bulunuyor. Resmi açıklamalarda saha, Çin'in 800 milyon tonluk Bayan Obo sahasından sonra kayıt altına alınan en büyük rezervlerden biri olarak nitelendiriliyor. Türkiye, hammadde temininin yanı sıra bu kritik minerallerin yerli sanayide işlenmesi amacıyla Çin dahil uluslararası aktörlerle iş birliği süreçlerini sürdürüyor.
Nadir toprak elementleri nerede kullanılıyor
Nadir toprak elementleri (REE), telekomünikasyon, rüzgâr türbinleri, elektrikli araçlar ve savunma sanayii donanımlarında kullanılan 17 ayrı metalden oluşuyor. Neodim, praseodim, disprosiyum ve terbiyum gibi mıknatıs metalleri, küresel nadir toprak elementi pazarındaki ticari değerin yüzde 90'ından fazlasını teşkil ediyor.
Küresel tedarik dengeleri ve Türkiye'nin hedefi
Günümüzde küresel çaptaki nadir toprak elementlerinin yaklaşık yüzde 90'ı Çin tarafından işleniyor. Pekin yönetiminin zaman zaman uyguladığı ihracat kısıtlamaları, uluslararası tedarik zincirlerinde çeşitlendirme arayışlarını hızlandırmış durumda. Bu bağlamda Türkiye, hammadde ihracatçısı olmanın ötesine geçerek nihai ürün üretiminde pay sahibi olmayı amaçlıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın daha önce kamuoyuyla paylaştığı hedefler doğrultusunda ülke, uluslararası ortaklıklar yoluyla dünyanın en büyük ilk beş nadir toprak üreticisi arasına girmeyi planlıyor.