Rusya'nın Perm bölgesinde yer alan Berezniki kenti, altındaki potasyum tuzu yataklarının tatlı yer altı sularıyla erimesi nedeniyle kademeli olarak çökmeye devam ediyor. Zemin desteğini kaybeden yerleşim alanlarında yüzlerce metre genişliğinde ve derinliğinde kraterler açıldı.
Tuz sütunlarının çözünmesi boşluk hacmini artırdı
Bölge, dünyanın en geniş potasyum rezervlerinin bulunduğu alanlar arasında yer alıyor. Sovyetler Birliği döneminden bu yana kentin altına uzanan devasa maden tünelleri inşa edildi. Maden galerilerine sızan yer altı tatlı suları, tünelleri ayakta tutan tuz sütunlarını hızla çözdü. Katı zemin kütlesinin sıvılaşması, yüzey altındaki boşluk hacmini katbekat artırdı.
Taşıyıcı blokların erimesiyle kent merkezindeki zemin peş peşe çökmeye başladı. Kraterler sokakları, fabrikaları, demiryolu hatlarını, okul bahçelerini ve konut bloklarını içine çekti. Cadde ortalarında dikey kanyonlar oluşurken, yarıkların genişleme hızının kontrol altına alınamadığı belirtiliyor.
Tahliye ve mühürlenen mahalleler
Çukurların genişlemesi ve yeni obrukların yerleşim alanlarını tehdit etmesi üzerine yetkililer kapsamlı tahliye kararı aldı. Çökme riski taşıyan mahalleler mühürlenerek boşaltıldı; evleri yarıkların kenarında kalan on binlerce kent sakini başka bölgelere taşındı.
Mühendislik heyetlerinin su tahliyesi, kuyu doldurma ve zemin sabitleme çalışmaları, çözünmenin ölçeği karşısında sonuçsuz kaldı. Yer bilimciler, tuz kütlelerinin erimeye devam etmesi nedeniyle kentin tamamen terk edilmesinin kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. Olay, kontrolsüz yer altı madenciliğinin kentsel yerleşimleri doğrudan etkileme potansiyelini gösteren somut bir vaka olarak kayıtlara geçti.