Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden 19 Temmuz 2025'te geçen ve kamuoyunda "Süper İzin Yasası" olarak adlandırılan düzenleme, elektrik üretimi gerekçesiyle zeytinlik alanlarda madencilik faaliyetlerine izin veriyor. 3573 sayılı Zeytincilik Kanunu ile koruma altındaki zeytinlikler, bu düzenlemeyle belirli koşullarda madencilik faaliyetlerine açılmış durumda.
Yasaya göre zeytin ağaçlarının taşınması ya da sayıca fazlasının yeniden dikilmesi öngörülüyor. Ancak sektör ve çevre uzmanları, mevcut zeytinliklerde verim kaybı yaşanacağına, birçok zeytinliğin bu süreçte heba olacağına işaret ediyor. Zeytinlik sahibi köylülerin yasanın çıkmasını engellemeye yönelik girişimleri sonuç vermedi.
Madencilik izinleri için zeytinlik istisnası
Düzenleme, maden ruhsatı ve işletme izni süreçlerinde zeytinlik alanlar için ayrı bir prosedür öngörüyor. Zeytin ağaçlarının sökülerek taşınması veya sahada yeniden dikim şartı, sahadaki uygulamada zeytinliklerin verimliliğini ve ekosistem bütünlüğünü koruyup koruyamayacağı tartışmalarını beraberinde getiriyor.
Uzmanlar, zeytinliğin yalnızca ağaç sayısı ile ölçülemeyeceğini; yıllarca yetişmiş bir zeytinliğin yerine dikilen fidanların ekonomik verime ulaşmasının uzun zaman aldığını vurguluyor. Bu nedenle yasanın madencilik yatırımcıları için öngörülen hız ve esneklik ile zeytincilik sektörünün sürekliliği arasında bir denge kurması bekleniyor.
Öte yandan düzenleme, COP31 zirvesinde zeytin ağaçlarının barış ve sürdürülebilirlik simgesi olarak öne çıkarıldığı bir dönemde tartışıldı. Zirvede zeytin fidanları dikilirken, Türkiye'de zeytinliklerin madencilik faaliyetlerine açılması, çevre ve madencilik çevrelerinde çelişki olarak değerlendiriliyor.